روز مادر پشت میله‌های زندان

در آستانه روز مادر، وزارت دادگستری ترکیه برای مادران زندانی ۵ روز حق ملاقات ویژه در نظر گرفته است، بر این اساس زنان بازداشتی و محکوم در زندان می‌توانند به جای ملاقات از طریق کابین در محیط زندان با اقوامشان ملاقات کنند.

روز مادر در ترکیه در حالی به کام مادران زندانی شیرین می‌شود که در کشور همسایه خبری از روز مادر در زندان‌ها نیست. مادران سیاسی زندانی در جمهوری اسلامی جرمی از جنس مادران زندانی در ترکیه مرتکب نشده اند. اینان عمدتا بدون ارتکاب عمل مجرمانه و تنها به دلیل فعالیت‌های حقوق بشری، سیاسی و یا اجتماعی نا‌عادلانه و غیر قانونی در زندان های تمامیت خواهان ایران به سر می‌برند.

مادران زندانی

یکی از این مادران، وکیل دادگستری است. در شهریور ۸۹ بازداشت شده است. از سوی دادگاه به ۱۱ سال حبس تعریزی و ۲۰ سال محرومیت از حرفه وکالت محکوم شده است. به اتهام اقدام علیه امنیت ملی و تبلیغ علیه نظام بازداشت شده و به زندان اوین منتقل. پیش از بازداشت، بار‌ها به‌خاطر فعالیت‌های حقوقی‌اش مورد تهدید قرار گرفته بود. او از اوایل مهرماه ۸۹ دست به اعتصاب غذا زد. درسال ۲۰۰۸ کمیته بین‌المللی حقوق بشر ایتالیا که سازمانی غیردولتی در زمینه حقوق بشر است، نخستین جایزه خود را به او اهدا کرد. انجمن آمریکایی قلم (پن) نیز فروردین ماه امسال اعلام کرد که جایزه آزادی قلم باربارا گلداسمیت سال ۲۰۱۱ خود را به این وکیل، فعال حقوق بشر و روزنامه نویس ایرانی اختصاص داده است. او اما مادر دو کودک ۶ ساله و ۱۱ ساله است. دو سال از حبس‌اش می‌گذرد، بدون حتی یک روز مرخصی. سالن ملاقات تنها مکان دیدار این مادر سیاسی و فرزندانش است.

مادر محبوس دیگر، وقتی بازداشت شد «سارا» دختر کوچک‌اش سه ساله بود؛ اما این روز‌ها «سارا» پنج ساله است. او در عاشورای ۸۸ بازداشت شد. مادر چهار فرزند است. به ۱۵ سال حبس تعریزی محکوم شده و در تمام طول دوران بازداشت خود از داشتن حق مرخصی محروم بوده است.

مادر سوم، نایب رئیس کانون مدافعان حقوق بشر است.دو هفته مانده به روز مادر توسط ماموران امنیتی بازداشت و جهت اجرای حکم به زندان منتقل شده است. او در حال حاضر در بند ۲۰۹ زندان اوین به سر می‌برد. وی مادر دو کودک دو قلوی ۶ ساله است، که به گفتهٔ همسر‌اش، دور از پدر و مادر، روزهای دشواری را سپری می‌‌کنند و بار‌ها شاهد هجوم نیروهای امنیتی به خانه بوده‌اند. بر اثر فشار‌های وارده به او بیماری مزمن فلج عضلانی وی که در دستگیری قبلی به آن مبتلا شده بود این بار و در بازداشت مجدد دوباره اوج گرفته است. او پس از گفتگوی تلفنی با دو فرزند دو قلوی خودش که در غیاب پدر و مادر، در کنار مادر بزرگ پدری خود زندگی می‌کنند، به مادر بزرگ گفته است که در زندان مجدد گرفتار حمله شده است. همسرش که اکنون در خارج از ایران به سر می‌برد، معتقد است که همسرش را برای زیر فشار قرار دادن او دوباره بازجویی کرده‌اند که مصداق «گروگانگیری» است.

مادر سیاسی زندانی در ایران، عاشورای سال ۸۸ بازداشت شد. او از سوی دادگاه به تحمل ۵ سال حبس تعزیری محکوم شده است. مادر ما ۶۵ سال سن دارد و مسن‌ترین زن زندان است اما با وجود این، تاکنون به مرخصی نیامده است.

مادر محبوس دیگر، از شهروندان بازداشت‌شده در حوادث پس از انتخابات است. او یک روز پیش از تظاهرات روز قدس بازداشت شد. متهم به «محاربه» بود و نماینده دادستان تهران تقاضای اعدام او را داشت. در ‌‌نهایت وی را به ۷ سال حبس تعزیری در زندان رجایی‌شهر محکوم کردند. مادر دو فرزند است که در زمان دستگیری ۶ ساله و ۱۳ ساله بودند.

شاهد محبوس دیگر در زندان های تمامیت خواهان جمهوری اسلامی، دکترای علوم سیاسی از دانشگاه آزاد اسلامی، کارشناسى مجسمه‌سازی از دانشگاه تهران و کارشناسى ارشد پژوهش هنر از دانشگاه تهران دارد و ریاست دانشگاه الزهرا را بر عهده داشته ‌است. مجله بین‌المللی سیاست خارجی، او را به عنوان نفر سوم در فهرست صد متفکر بر‌تر جهان در سال ۲۰۰۹ انتخاب کرد. این مجله آمریکایی، وی را مغز متفکر «انقلاب سبز ایران» و تبلیغات انتخاباتی همسرش معرفی کرده است. پیش از نام وی، تنها نام رییس بانک مرکزی و رییس جمهوری ایالات متحده قرار دارد. او اما در روز ۲۵ بهمن‌ماه ۸۹ به بازداشت نهادهای امنیتی درآمد. به همراه همسرش، پس از صدور اطلاعیه و دعوت از مردم برای برپایی تظاهرات و راه‌پیمایی در ۲۵ بهمن‌ماه، در خانه‌اش زندانی شد. هم‌اکنون بیش از یک سال است که به همراه همسرش در بازداشت خانگی به سر می‌برد و دفعات اندکی حق ملاقات با خانواده‌اش را داشته است. دارای سه فرزند دختر است که در طی این مدت بار‌ها تحت فشار نهادهای امنیتی قرار گرفته‌اند. مادرش در آخرین دیدار با وی به خاطر رنگ پریدگی‌اش نگران حال او شده بود و نسبت به سلامتی دخترش ابراز نگرانی کرده بود.

از جمع مادران دموکراسی خواه زندانی

نسرین ستوده، مریم اکبری مفرد، نرگس محمدی، کفایت ملک محمدی، معصومه یاوری و زهرا رهنورد مادرانی هستند که شرح مختصری از وضعیتشان آمده است.

می‌توان به شرح این مادران، نامهای بسیاری را نیز اضافه کرد، می‌توان همسران زندانی را هم به همین ترتیب فهرست کرد. ازجمله مهسا امرآبادی را که در آستانه روز زن در حالی برای اجرای حکم خود به زندان اوین رفته که همسرش از زمان بازداشت پس از کودتای انتخاباتی 88 تاکنون به مرخصی نیامده است.

به این زنان و مادران باید نام مادران چشم انتظاری را که ماه هاست طعم آغوش فرزندانشان را نکشیده‌اند را نیز اضافه کرد؛ مادرانی که فرزندان جوانشان تنها به جرم اینکه پرسیدند «رای من کجاست؟» هدف گلوله و شکنجه قرار گرفتند؛ مادرانی که همچنان حیران و نگران هر روز در تلاش‌اند تا خبری از فرزندانشان بگیرند؛ مادرانی که در روز مادر خودشان بودند و جای خالی فرزندشان. در این میان باید از مادر آرش صادقی نیز نام برد، مادری که پس از یورش ماموران اطلاعاتی که برای بازداشت فرزندش آمده بودند، بر اثر استرس زیاد دچار سکته قلبی شد و درگذشت.

روز مادر در سال ۹۱ در حالی سپری شد که مادران بسیاری این روز را پشت میله‌های زندان گذراندند و فرزندان بسیاری در این روز حتی موفق به دیدن مادران خود نشدند.